Πλαστικές συσκευασίες στην ΕΕ: τι δείχνουν τα 35,9 κιλά ανά κάτοικο

Κάθε κάτοικος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο σε 181 κιλά αποβλήτων συσκευασίας το 2024. Από αυτά, 35,9 κιλά ήταν πλαστικές συσκευασίες. Τα νέα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο την ανακύκλωση στο τέλος της διαδρομής, αλλά και το πόσο υλικό μπαίνει εξαρχής στην αγορά.

Η συνολική εικόνα

Στην ΕΕ δημιουργήθηκαν 81,5 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων συσκευασίας το 2024. Η ποσότητα ανά κάτοικο αυξήθηκε κατά 3,2 κιλά σε σχέση με το 2023 και κατά 19,6 κιλά σε σύγκριση με το 2014. Το χαρτί και το χαρτόνι είχαν το μεγαλύτερο μερίδιο, 40,8%, ενώ το πλαστικό ακολούθησε με 19,9%. Το γυαλί αντιστοιχούσε σε 18,1%, το ξύλο σε 16,2%, τα μέταλλα σε 4,8% και τα υπόλοιπα υλικά σε 0,2%.

Τι σημαίνουν τα 35,9 κιλά

Ο αριθμός είναι μέσος όρος και δεν περιγράφει την προσωπική συμπεριφορά κάθε πολίτη. Συγκεντρώνει διαφορετικά είδη πλαστικής συσκευασίας και διαφορετικά εθνικά συστήματα συλλογής και διαχείρισης. Είναι χρήσιμος κυρίως ως δείκτης κλίμακας: δείχνει πόσο πλαστικό υλικό πρέπει να συλλεχθεί, να ταξινομηθεί και, όπου είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό, να ανακυκλωθεί.

Γιατί δεν αρκεί ο κάδος ανακύκλωσης

Η ανακύκλωση είναι ένα μέρος της αλυσίδας. Η ποσότητα και ο σχεδιασμός της συσκευασίας επηρεάζουν όσα ακολουθούν. Πολυστρωματικά υλικά, πολύ μικρά τεμάχια, υπολείμματα προϊόντος και εξαρτήματα από διαφορετικά πλαστικά μπορούν να δυσκολέψουν τη διαλογή. Αντίθετα, λιγότερο υλικό, σαφής σήμανση και σχεδιασμός για χωριστή συλλογή μπορούν να κάνουν την επόμενη φάση πιο λειτουργική.

Τι μπορεί να ελέγξει ο καταναλωτής

• Αν υπάρχει επιλογή με λιγότερη ή επαναχρησιμοποιούμενη συσκευασία.
• Αν η συσκευασία αδειάζει και διαχωρίζεται εύκολα σύμφωνα με τις τοπικές οδηγίες.
• Αν τα σύμβολα υλικού και οι οδηγίες απόρριψης είναι καθαρά.
• Αν η αγορά μεγάλου μεγέθους μειώνει πράγματι τη συσκευασία χωρίς να αυξάνει τη σπατάλη προϊόντος.

Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις

Για τις επιχειρήσεις, ο έλεγχος χρειάζεται να ξεκινά πριν από την παραγωγή: βάρος υλικού ανά μονάδα προϊόντος, δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης, αριθμός διαφορετικών υλικών, σαφήνεια ετικέτας και πραγματικές υποδομές συλλογής στις αγορές όπου πωλείται το προϊόν. Ένας ισχυρισμός όπως «ανακυκλώσιμο» χρειάζεται να είναι συγκεκριμένος και να μην δημιουργεί μεγαλύτερη εντύπωση από αυτή που τεκμηριώνεται.

Τα ευρωπαϊκά στοιχεία δεν δίνουν έναν μοναδικό «σωστό» τύπο συσκευασίας. Δείχνουν όμως ότι η πρόληψη, ο απλούστερος σχεδιασμός και η αξιόπιστη συλλογή πρέπει να εξετάζονται μαζί. Ο πιο χρήσιμος δείκτης για κάθε οργανισμό δεν είναι μόνο το ποσοστό ανακύκλωσης, αλλά και η συνολική ποσότητα συσκευασίας που αποφεύχθηκε χωρίς να υπονομευθεί η ασφάλεια του προϊόντος.