Plasma Observatory: επτά διαστημόπλοια θα χαρτογραφήσουν το πλάσμα γύρω από τη Γη
Η ESA επέλεξε έναν σχηματισμό επτά σκαφών για ταυτόχρονες μετρήσεις της γήινης μαγνητόσφαιρας σε πολλές κλίμακες.

Ένα ευρωπαϊκό παρατηρητήριο επτά διαστημοπλοίων επιλέχθηκε ως η επόμενη μεσαίας κλίμακας επιστημονική αποστολή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας. Η αποστολή Plasma Observatory θα μελετήσει το πλάσμα γύρω από τη Γη με ταυτόχρονες μετρήσεις σε διαφορετικές χωρικές κλίμακες, ένα βήμα που μπορεί να φωτίσει μηχανισμούς οι οποίοι παραμένουν δύσκολο να αποτυπωθούν με ένα μόνο σκάφος.
Γιατί χρειάζονται επτά διαστημόπλοια
Το πλάσμα είναι ιονισμένη ύλη και αποτελεί τη συνηθέστερη ορατή κατάσταση της ύλης στο Σύμπαν. Στη γήινη μαγνητόσφαιρα κινείται, συμπιέζεται και αναδιατάσσεται υπό την επίδραση του ηλιακού ανέμου και του μαγνητικού πεδίου. Τα φαινόμενα αυτά εκτυλίσσονται ταυτόχρονα σε πολύ διαφορετικά μεγέθη, από μικρές τοπικές δομές έως περιοχές χιλιάδων χιλιομέτρων.
Ένα μεμονωμένο διαστημόπλοιο δεν μπορεί εύκολα να ξεχωρίσει αν μια αλλαγή που καταγράφει οφείλεται στον χρόνο ή στη μετακίνησή του μέσα από μια διαφορετική περιοχή. Με επτά συντονισμένα σκάφη, οι επιστήμονες θα μπορούν να συγκρίνουν μετρήσεις που λαμβάνονται την ίδια στιγμή από διαφορετικά σημεία και να συνδέσουν τις μικρές διεργασίες με τη μεγαλύτερη εικόνα.
Το εργαστήριο της μαγνητόσφαιρας
Η γήινη μαγνητόσφαιρα λειτουργεί ως φυσικό εργαστήριο. Εκεί συναντώνται ο ηλιακός άνεμος και το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη, δημιουργώντας κρουστικά κύματα, ρεύματα και περιοχές όπου η μαγνητική ενέργεια μπορεί να μετατραπεί σε κίνηση και θερμότητα σωματιδίων. Η κατανόηση αυτών των διαδικασιών έχει αξία πέρα από το κοντινό μας διάστημα, επειδή ανάλογα φαινόμενα εμφανίζονται γύρω από άλλους πλανήτες, άστρα και αστροφυσικά αντικείμενα.
Τι θα μετρά η αποστολή
Ο σχηματισμός θα παρακολουθεί ηλεκτρικά και μαγνητικά πεδία, σωματίδια και τη ροή ενέργειας μέσα στο πλάσμα. Η συνδυασμένη γεωμετρία των επτά σκαφών σχεδιάζεται για να συλλαμβάνει ταυτόχρονα μικρές και μεγαλύτερες κλίμακες. Έτσι, μια ταχεία τοπική μεταβολή θα μπορεί να εντάσσεται στο περιβάλλον που την προκάλεσε.
- Χαρτογράφηση της μεταφοράς ενέργειας από μεγάλες σε μικρές κλίμακες.
- Μελέτη της θέρμανσης και επιτάχυνσης φορτισμένων σωματιδίων.
- Παρατήρηση ορίων και κυμάτων μέσα στη μαγνητόσφαιρα.
- Σύνδεση μικροσκοπικών διεργασιών με ευρύτερες διαστημικές μεταβολές.
Επιλογή τώρα, κατασκευή αργότερα
Η επιλογή ως αποστολή M7 δεν σημαίνει ότι όλα τα στάδια έχουν ολοκληρωθεί. Ακολουθούν λεπτομερέστερη τεχνική ωρίμανση, επίσημη υιοθέτηση και η φάση κατασκευής. Ο προσωρινός σχεδιασμός τοποθετεί την εκτόξευση προς τα τέλη της δεκαετίας του 2030, επομένως το πρόγραμμα έχει μακρύ δρόμο πριν φτάσει στο διάστημα.
Το Plasma Observatory φιλοδοξεί να προσθέσει μια νέα διάσταση στη διαστημική φυσική: όχι απλώς περισσότερες μετρήσεις, αλλά ταυτόχρονες μετρήσεις που δείχνουν πώς συνδέονται οι κλίμακες ενός δυναμικού συστήματος. Αν η αποστολή περάσει επιτυχώς τα επόμενα στάδια, ο επταμελής σχηματισμός θα λειτουργήσει σαν ένα κατανεμημένο επιστημονικό όργανο γύρω από τη Γη.






