BepiColombo: το χρονοδιάγραμμα της σύνθετης άφιξης στον Ερμή

Μετά από σχεδόν οκτώ χρόνια ταξιδιού στο εσωτερικό Ηλιακό Σύστημα, η αποστολή BepiColombo μπαίνει στην πιο απαιτητική επιχειρησιακή φάση της: την άφιξη στον Ερμή. Η διαδικασία δεν ολοκληρώνεται με έναν μόνο ελιγμό. Περιλαμβάνει διαδοχικά ορόσημα, ελέγχους και τον διαχωρισμό των δύο επιστημονικών δορυφόρων που θα μελετήσουν ταυτόχρονα τον πλανήτη.

Το πρώτο μεγάλο ορόσημο: 21 Νοεμβρίου

Η σύνθετη διαστημοσυσκευή έχει προγραμματιστεί να εισέλθει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου 2026. Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας πολυετούς πορείας με βαρυτικές διελεύσεις και διορθώσεις τροχιάς, ώστε το σκάφος να μειώσει σταδιακά την ταχύτητά του και να προσεγγίσει τον μικρότερο πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος με την απαιτούμενη ακρίβεια.

Η φάση άφιξης είχε ήδη αρχίσει στις 3 Σεπτεμβρίου, όταν αποχωρίστηκε η μονάδα μεταφοράς Mercury Transfer Module. Από εκείνο το σημείο, το ευρωπαϊκό Mercury Planetary Orbiter ανέλαβε την τροφοδοσία και τον έλεγχο του συγκροτήματος, στο οποίο παραμένει προσωρινά συνδεδεμένο και το ιαπωνικό Mio.

Οι δύο δορυφόροι θα χωριστούν τον Δεκέμβριο

Το επόμενο κρίσιμο βήμα θα γίνει στις 9–10 Δεκεμβρίου 2026. Τότε ο ευρωπαϊκός δορυφόρος MPO και ο ιαπωνικός δορυφόρος Mio θα αποχωριστούν και θα αρχίσουν να κινούνται σε διαφορετικές τροχιές. Η διπλή αυτή αρχιτεκτονική είναι βασικό στοιχείο της αποστολής: επιτρέπει τη μελέτη της επιφάνειας, του εσωτερικού, του εξαιρετικά λεπτού περιβάλλοντος και της μαγνητόσφαιρας του Ερμή από συμπληρωματικές θέσεις.

Η επιτυχία του διαχωρισμού δεν σημαίνει ότι ξεκινά αμέσως η πλήρης επιστημονική παραγωγή. Ακολουθεί περίοδος ρύθμισης των τροχιών, ελέγχων επικοινωνίας, ενεργοποίησης συστημάτων και βαθμονόμησης οργάνων.

Τα πρώτα τεστ δείχνουν υγιή όργανα

Στις 15 Σεπτεμβρίου ενεργοποιήθηκαν μαζί, για πρώτη φορά μετά τον διαχωρισμό της μονάδας μεταφοράς, όλα τα όργανα του MPO. Οι αρχικές αναλύσεις έδειξαν ότι βρίσκονται σε καλή κατάσταση.

Το υψόμετρο λέιζερ BELA πραγματοποίησε περισσότερους από 700.000 παλμούς σε διάστημα 21,5 ωρών. Το φασματόμετρο MERTIS συνέλεξε περίπου ένα gigabit δεδομένων κατά τη δοκιμή του, ενώ το σύστημα απεικόνισης SIMBIO-SYS ενεργοποίησε τα τρία οπτικά του κανάλια και κατέγραψε την πρώτη του εικόνα στο διάστημα.

Διορθώσεις πριν από την κύρια εισαγωγή

Στις 24 Σεπτεμβρίου, οι αξονικοί προωθητήρες του MPO δοκιμάστηκαν στη νέα διαμόρφωση του σκάφους. Λειτούργησαν για οκτώ λεπτά και 42 δευτερόλεπτα, προσφέροντας μεταβολή ταχύτητας 11,4 μέτρων ανά δευτερόλεπτο. Ήταν η πρώτη προγραμματισμένη διόρθωση πορείας μετά τον διαχωρισμό της μονάδας μεταφοράς.

Παρόμοια μικρά παράθυρα διορθώσεων προβλέπονται πριν από την κύρια διαδικασία εισαγωγής. Σε μια αποστολή προς τον Ερμή, μικρές αποκλίσεις μπορούν να έχουν μεγάλη επίδραση στην τελική γεωμετρία της τροχιάς, γι’ αυτό κάθε ελιγμός παρακολουθείται μέσω δεδομένων ισχύος, θερμοκρασίας, πίεσης, επιτάχυνσης και ραδιομετρικών μετρήσεων.

Η επιστημονική φάση αρχίζει τον Απρίλιο 2027

Η πλήρης επιστημονική φάση έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2027. Μέχρι τότε, οι ομάδες θα ολοκληρώσουν τη διαμόρφωση των τροχιών και τη βαθμονόμηση των οργάνων, ώστε οι μετρήσεις των δύο δορυφόρων να είναι συγκρίσιμες και επιστημονικά αξιόπιστες.

Η BepiColombo είναι αποστολή της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος σε συνεργασία με την ιαπωνική JAXA. Θα είναι η πρώτη φορά που δύο διαστημόπλοια θα βρίσκονται ταυτόχρονα σε τροχιά γύρω από τον Ερμή, προσφέροντας μια πολυεπίπεδη εικόνα ενός πλανήτη που παραμένει δύσκολος στην προσέγγιση και ελλιπώς κατανοημένος.