ΕΕ: 1.697 κιλά απόβλητα ανά κάτοικο και ανακύκλωση στο 42%

Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρήγαγε 765 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων το 2024, εάν εξαιρεθούν τα μεγάλα ορυκτά απόβλητα που συνδέονται κυρίως με εξορύξεις, λατομεία, κατασκευές και κατεδαφίσεις. Αυτό αντιστοιχεί σε 1.697 κιλά ανά κάτοικο, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Eurostat.

Η ίδια μέτρηση αποτελεί το 35% του συνόλου των 2,196 δισεκατομμυρίων τόνων αποβλήτων που καταγράφηκαν στην ΕΕ. Η εξαίρεση των μεγάλων ορυκτών αποβλήτων επιτρέπει μια πιο καθαρή σύγκριση ανάμεσα στις χώρες, επειδή ο όγκος τους επηρεάζεται έντονα από τη δομή της εξορυκτικής και κατασκευαστικής δραστηριότητας.

Μικρή υποχώρηση σε βάθος είκοσι ετών

Σε σχέση με το 2004, η ποσότητα αποβλήτων χωρίς τα μεγάλα ορυκτά μειώθηκε κατά 1,9%, από 779,5 εκατομμύρια τόνους. Η μεταβολή είναι περιορισμένη για μια περίοδο δύο δεκαετιών και δείχνει ότι η πρόληψη παραγωγής αποβλήτων παραμένει διαφορετική πρόκληση από την επεξεργασία τους.

Τα κατά κεφαλήν μεγέθη παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις. Η Εσθονία κατέγραψε 4.703 κιλά ανά κάτοικο, επίπεδο που η Eurostat συνδέει με την παραγωγή ενέργειας από πετρελαιούχο σχιστόλιθο. Ακολουθούν το Βέλγιο με 3.157 κιλά και η Βουλγαρία με 2.881. Στο χαμηλότερο άκρο βρίσκονται η Μάλτα με 1.092 κιλά, η Ιρλανδία με 1.199 και η Σλοβενία με 1.254.

Ανακύκλωση για το 42% των επεξεργασμένων αποβλήτων

Το 61,8% των αποβλήτων που υποβλήθηκαν σε επεξεργασία κατευθύνθηκε σε εργασίες ανάκτησης. Η ανακύκλωση αντιστοιχούσε στο 42% του συνόλου, η επίχωση στο 13,3% και η αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας στο 6,5%.

Παράλληλα, το 37,8% οδηγήθηκε σε ταφή, ενώ 0,4% αποτεφρώθηκε χωρίς ανάκτηση ενέργειας. Οι αριθμοί δεν περιγράφουν μια ενιαία ευρωπαϊκή πραγματικότητα: σε 12 χώρες η ανακύκλωση ξεπέρασε το 50% της επεξεργασίας, όμως σε άλλες η ταφή παρέμεινε κυρίαρχη.

Οι μεγαλύτερες διαφορές ανά χώρα

Η Ιταλία κατέγραψε το υψηλότερο μερίδιο ανακύκλωσης, 87,3%, και ακολούθησαν η Ουγγαρία με 77,1% και η Σλοβακία με 69,8%. Η επίχωση είχε ιδιαίτερα μεγάλο βάρος στη Σλοβενία, 67,8%, και στην Ιρλανδία, 45,2%.

Αντίθετα, η ταφή ήταν η βασική κατηγορία επεξεργασίας στη Βουλγαρία με 91,4%, στη Φινλανδία με 84,4% και στη Σουηδία με 75,1%. Η αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας παρέμεινε συνολικά περιορισμένη, αλλά έφτασε το 27% στη Δανία και το 19,4% στη Λιθουανία.

Τι μετρούν — και τι δεν μετρούν — τα δεδομένα

Η Eurostat επισημαίνει ότι τα στοιχεία επεξεργασίας δεν είναι πλήρως συγκρίσιμα με τα στοιχεία παραγωγής. Η επεξεργασία περιλαμβάνει εισαγόμενα απόβλητα, αλλά όχι όσα εξάγονται για να υποβληθούν σε επεξεργασία εκτός της χώρας καταγραφής.

Επίσης, το υψηλό ποσοστό ανάκτησης δεν σημαίνει από μόνο του μικρότερη παραγωγή αποβλήτων. Η κυκλική οικονομία απαιτεί ταυτόχρονα πρόληψη, επαναχρησιμοποίηση, αποτελεσματική διαλογή και περιορισμό της ταφής. Τα νέα στοιχεία αποτυπώνουν πρόοδο σε ορισμένες μεθόδους, αλλά και ένα επίμονα μεγάλο συνολικό αποτύπωμα.

Πηγή δεδομένων: Eurostat — Waste generation in the EU, 2024