Νέοι κωδικοί προϊόντων στα τελωνεία: τι αλλάζει για το ηλεκτρονικό εμπόριο στην ΕΕ

Από την 1η Νοεμβρίου 2026, οι τελωνειακές δηλώσεις για αγαθά που πωλούνται εξ αποστάσεως σε καταναλωτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να περιλαμβάνουν αναγνωριστικά προϊόντος. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις τελωνειακές υπηρεσίες. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ηλεκτρονικά καταστήματα, marketplaces, κατασκευαστές, εισαγωγείς και τελωνειακοί αντιπρόσωποι οργανώνουν τα δεδομένα των προϊόντων τους.

Στόχος είναι να μπορεί ένα συγκεκριμένο είδος να ταυτοποιείται με μεγαλύτερη ακρίβεια. Οι γενικές περιγραφές και οι δασμολογικές κατηγορίες παραμένουν χρήσιμες, αλλά δεν αρκούν πάντα για να συνδεθεί ένα προϊόν με τον κατασκευαστή, το μοντέλο και τη συγκεκριμένη καταχώριση μέσω της οποίας πωλήθηκε.

Τρεις διαφορετικοί κωδικοί

Το νέο πλαίσιο διακρίνει τρεις τύπους αναγνωριστικών. Ο πρώτος είναι ο κωδικός που ορίζει ο έμπορος ή η πλατφόρμα για τη συγκεκριμένη καταχώριση. Ο δεύτερος είναι ο μη τυποποιημένος κωδικός του κατασκευαστή, όπως ένας αριθμός μοντέλου ή είδους. Ο τρίτος είναι ένα διεθνώς τυποποιημένο αναγνωριστικό, όπως EAN, UPC ή ISBN, όταν αυτό υπάρχει.

Η διάκριση έχει πρακτική αξία. Ένα προϊόν μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετικό κωδικό σε δύο marketplaces, αλλά να παραπέμπει στο ίδιο μοντέλο του ίδιου κατασκευαστή. Με τη σύνδεση των επιμέρους αναγνωριστικών, οι αρχές μπορούν να εντοπίζουν πιο αποτελεσματικά παρόμοια ή ταυτόσημα είδη.

Γιατί αλλάζει ο έλεγχος

Οι ευρωπαϊκές αρχές επισημαίνουν ότι μεγάλος αριθμός χαμηλής αξίας προϊόντων που φτάνουν από χώρες εκτός ΕΕ δεν συμμορφώνεται πάντοτε με τους κανόνες ασφάλειας και τις τεχνικές απαιτήσεις της ενιαίας αγοράς. Η ακριβέστερη ταυτοποίηση επιτρέπει καλύτερη ανάλυση κινδύνου και ταχύτερη επέκταση ενός ελέγχου σε άλλες αποστολές που περιέχουν το ίδιο προϊόν.

Αν, για παράδειγμα, ένα συγκεκριμένο μοντέλο αποδειχθεί επικίνδυνο ή μη συμμορφούμενο, ο έλεγχος δεν χρειάζεται να βασιστεί μόνο στην περιγραφή που έγραψε κάθε πωλητής. Μπορεί να αξιοποιήσει τον κωδικό του κατασκευαστή ή τον διεθνή κωδικό για να εντοπίσει άλλες εμφανίσεις του ίδιου είδους.

Τι πρέπει να κάνουν τα ηλεκτρονικά καταστήματα

Οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να δημιουργήσουν νέα αναγνωριστικά από το μηδέν. Τα στοιχεία υπάρχουν συνήθως στις σελίδες προϊόντων, στις συσκευασίες, στα τιμολόγια ή στα αρχεία του προμηθευτή. Η πρόκληση είναι να βρίσκονται σε σταθερά πεδία, να είναι σωστά και να μεταφέρονται χωρίς απώλειες μέχρι τη δήλωση.

• Χαρτογράφηση πεδίων: κάθε SKU πρέπει να συνδέεται με τον κωδικό κατασκευαστή και το τυποποιημένο αναγνωριστικό, όταν υπάρχει.
• Έλεγχος ποιότητας: οι κωδικοί δεν πρέπει να αποθηκεύονται σε ελεύθερο κείμενο με διαφορετικές μορφές.
• Συμφωνία εταίρων: marketplace, μεταφορέας, IOSS holder και τελωνειακός αντιπρόσωπος χρειάζονται την ίδια έκδοση των δεδομένων.
• Διαχείριση εξαιρέσεων: όταν ένα προϊόν δεν έχει τυποποιημένο κωδικό, πρέπει να χρησιμοποιείται ο προβλεπόμενος κωδικός εξαίρεσης και όχι κενό πεδίο.

Το ζήτημα είναι λειτουργικό, όχι μόνο νομικό

Η συμμόρφωση εξαρτάται από τη ροή δεδομένων. Ένα σωστό EAN που υπάρχει στη συσκευασία αλλά λείπει από το σύστημα παραγγελιών δεν βοηθά τη δήλωση. Αντίστοιχα, ένας κωδικός καταχώρισης χωρίς σύνδεση με τον πραγματικό κατασκευαστή δεν προσφέρει την απαιτούμενη ιχνηλασιμότητα.

Για τις μικρότερες επιχειρήσεις, η ασφαλέστερη προσέγγιση είναι ένας περιορισμένος έλεγχος στα προϊόντα με τις περισσότερες διασυνοριακές πωλήσεις. Η ομάδα μπορεί να επιβεβαιώσει ποια πεδία υπάρχουν, ποιος τα ενημερώνει και πού χάνονται πριν φτάσουν στον δηλωτή. Έπειτα η ίδια διαδικασία επεκτείνεται στο υπόλοιπο κατάλογο.

Οφέλη και όρια

Τα νέα αναγνωριστικά μπορούν να βελτιώσουν την ιχνηλασιμότητα και να διευκολύνουν τον εντοπισμό επικίνδυνων προϊόντων. Δεν αντικαθιστούν όμως τους φυσικούς ελέγχους, την αξιολόγηση τεχνικών φακέλων ή την ευθύνη του οικονομικού φορέα. Ένας έγκυρος κωδικός αποδεικνύει ποιο προϊόν δηλώθηκε· δεν αποδεικνύει από μόνος του ότι το προϊόν είναι ασφαλές.

Η αλλαγή εφαρμόζεται υποχρεωτικά από την 1η Νοεμβρίου 2026. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι από τον Ιούλιο του 2028 θα ακολουθήσουν ευρύτερες απαιτήσεις δεδομένων με την ανάπτυξη του τελωνειακού κόμβου δεδομένων για το ηλεκτρονικό εμπόριο. Για τις επιχειρήσεις, το σημερινό έργο καθαρισμού και οργάνωσης των κωδικών αποτελεί επομένως και προετοιμασία για ένα πιο δεδομενοκεντρικό τελωνειακό σύστημα.

Πηγή επαλήθευσης: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Φορολογίας και Τελωνειακής Ένωσης, 3 Νοεμβρίου 2026.